Met de ogen van toen en nu

DSC08353Afgelopen donderdag werd de tentoonstelling ‘Vinex anno 1610’ geopend in het Archeologisch Museum in Haarlem. Het toont de vondsten uit de opgraving op het Wilsonsplein in 2011-2012.
Volgens de journalist van het Haarlems Dagblad, die er een groot artikel over schreef, geeft de tentoonstelling je een blik in de wereld van gewone man en vrouw in die tijd, zeg maar de “17e eeuwse Henk en Ingrid”. Wat een verrassende vergelijking, zo kan je het ook zien, dacht ik na het lezen van het bewuste stuk.

Sinds de invoering van de Nederlandse wetgeving op basis van ‘Het verdrag van Malta’ mogen amateurarcheologen niet meer ‘zelfstandig’ opgraven. Dat mocht daarvoor wel. IMG_2666Dit heeft tot een tweedeling geleid binnen de werkgroep van leden die nog wel en die niet meer hebben kunnen opgraven. De opgravingsverhalen krijgen langzamerhand een mythisch karakter. “Weet je nog…”. Toch doet er zich soms een buitenkans voor, dan mag er onder auspiciën van een bevoegd archeoloog worden meegeholpen aan een opgraving. Dat was ook het geval bij de opgraving van het Wilsonsplein. Als je pas net bent begonnen bij de werkgroep heb helaas ook die mogelijkheid gemist en kijk je met een gezonde jaloerse blik naar de foto’s van zo’n buitenkans.

Sinds enkele weken liggen er heel veel scherven van de opgraving van Huis ter Kleef op de uitlegtafels. Het is urenlang kijken, passen, meten, en nog een keer proberen of is het toch wellicht dat stukje of dat of die…  DSCN3057Door veel scherven van verschillende soorten aardewerk in je handen te hebben gehad en er goed naar te hebben gekeken en gevoeld, ga je langzaam de kenmerken in je opnemen.

DSC08345Verschil in glazuur, in kleur, dikte, versiering etc. Kon ik vroeger met een open blik naar voorwerpen in een vitrine kijken en denken:” dat is mooi, grappig interessant, lelijk of saai”, bezie ik het nu met hele andere ogen. Ik herken modellen, zie dat scherven goed of minder goed gelijmd zijn, waardeer mooie restauraties, bestudeer versieringen en besef hoeveel werk er is verricht tussen de daadwerkelijke opgraving en een tentoonstelling. En ooit hoop ik ook alle stappen van een dergelijk traject te mogen doorlopen.

De tentoonstelling ‘Vinex anno 1610.DSC08349 Dagelijks leven in Haarlems eerste officiële nieuwbouwwijk.’ is te zien tot en met 28 februari 2016 in het Archeologisch Museum Haarlem.

 

 

 

Voor meer informatie: Archeologisch Museum Haarlem

Laatste ronde Damstraat!

Wie de tentoonstelling ‘Handel en Wandel in de Damstraat: 600 jaar bedrijvigheid tussDSC04971en Spaarne en Markt’ nog wil zien moet snel zijn. De tentoonstelling is nog maar een kleine week te bekijken. Op 14 september valt het doek. Kortom, rep je komende dagen naar het Archeologisch Museum aan de Grote Markt, daal af en bekijk een van de meest spectaculaire opgravingen van de afgelopen decennia.

De tentoonstelling vertelt het verhaal over het ontstaan van de Damstraat in de 13e-eeuw en het gebruik van dit ‘zelfgemaakte’ stukje Haarlem in de zes eeuwen erna. Opgravingsvondsten, kaarten, foto’s, en historische objecten illustreren deze geschiedenis.

In vroeger tijden was het Spaarne veel breder dan nu. Het water kwam bijna tot aan wat nu het Klokhuisplein is. In de buitenbochten slijpt de rivier zijn loop steeds verder uit. Reden genoeg voor de jonge stad Haarlem, om een van die buitenbochten, dichtbij de markt en de Bavokerk, aan te plempen.

De eerste aanplemping moet al rond 1250 zijn geweest, de tweede vond plaats rond 1300. POSTER_handel en wandel_webDoor deze aanplempingen ontstond de Damstraat, die bij het Spaarne uitliep op het Slepershoofd. Daar stond al sinds de 14e eeuw een houten kraan, die de lading uit de aangemeerde boten op de kade hees. De Damstraat verbindt het Slepershoofd met de markt. Daar was ook een korenbeurs gevestigd.

In de Damstraat vond vanaf haar ontstaan in de middeleeuwen handel en nijverheid plaats. Aan de zuidzijde woonden ambachtslieden zoals bakkers, huikmakers, kraanwerkers en slepers. Aan de noordzijde verrezen grotere en fraaie gebouwen zoals het Fundatiehuis en het Waaggebouw en er waren verschillende herbergen. De huidige Waag is een laat 16e eeuws gebouw, waar tot 1915 goederen werden gewogen.

De tentoonstelling is samengesteld in samenwerking met de Archeologische Werkgroep Haarlem.

Opening tentoonstelling opgraving Damstraat

DSC04971 In het Archeologisch Museum Haarlem is op 30 april de tentoonstelling ‘Handel en wandel in de Damstraat. 600 jaar bedrijvigheid tussen Spaarne en Markt’ geopend. De tentoonstelling is een mooi tweeluik, want naast bodemvondsten worden ook historische gegevens van panden, bedrijven en bewoners parallel door de Historische Vereniging Haerlem in de Hoofdwacht getoond.

Opgraving
De Damstraat werd in 2002 door medewerkers van de Archeologische Dienst Haarlem en de Archeologische Werkgroep Haarlem onderzocht. Onder uiterst moeilijke omstandigheden –ernstige bodemverontreiniging en bouwwerkzaamheden- werd in een van de oudste delen van Haarlem gegraven. Op de locatie van het huidige Frans Halshotel werden diverse sporen uit het verre verleden aan he licht gebracht, waaronder de loop van de Beek. Daarnaast werden diverse aanplempingslagen, beerputtenen afvalkuilen uit de middeleeuwen blootgelegd. Naast grote hoeveelheden kookpotten en kannen werden in een beerput enkele unieke middeleeuwse drinkglaasjes uit circa 1400 geborgen. Uniek voor Haarlem. Ook de grote hoeveelheid overgeleverde voorwerpen van hout is bijzonder.

DSC04982Archeologisch Museum
Dankzij het archeologisch onderzoek en de uitwerking van de vondsten is er nu meer inzicht in de ontstaansgeschiedenis van dit kenmerkende stukje Haarlem. Stadsarcheoloog Anja van Zalinge vertelde enthousiast over de unieke samenwerking tussen de betrokken partijen en spraak haar waardering uit over het resultaat. Namens de Archeologische Werkgroep Haarlem gaf André Numan, één van de betrokken onderzoekers, een toelichting op het archeologisch onderzoek, de vondsten en de tentoonstelling.


Hoofdwacht
Na de opening in het Archeologisch Museum Haarlem verhuisde het gezelschap naar ‘de Hoofdwacht’ aan de overkant van de Grote Markt. Hans Felius van de Historische Werkgroep van de Historische Vereniging Haarlem vertelde over het unieke project en de DSC04989samenwerking met de archeologische collega’s. Henk Vijn onthaalde de aanwezigen enthousiast over de verdwenen Kraan aan het Spaarne. Aansluitend werd de tentoonstelling ‘Wonen en werken tussen Spaarne en Markt, circa 1300-1900’ door voorzitter Frans Willem Lantink geopend.

Samenwerking
De samenwerking tussen beide verenigingen heeft het project Damstraat grote meerwaarde gegeven. Niet alleen bleek de som groter dan de afzonderlijke delen, ook het contact en het delen van kennis is als zeer inspirerend ervaren. De samenwerking wordt wat de Archeologische Werkgroep Haarlem betreft dan ook graag voortgezet.

Openingstijden
De tentoonstelling is van 1 mei tot en met 30 augustus 2015 te zien. Zie voor meer informatie en openingstijden:

http://www.archeologischmuseumhaarlem.nl
http://www.haerlem.nl

DSC04984