Fantastische Archeologiedag in Bakenesserkerk!

Op zaterdag 13 oktober kon heel Haarlem genieten van archeologie en bouwhistorie tijdens de Archeologiedag. Het was een fantastische dag met ruim 350 bezoekers in de Bakenneserkerk. Het publiek kon enthousiast meepuzzelen aan de scherven uit de beerput van de recente opgraving in de Gierstraat, zeefresidu uitpluizen, kastelen bouwen of luisteren naar lezingen over de bouwhistorie en archeologie van deze locatie. Superleuk en dankbaar om samen met Team Archeologie van gemeente Haarlem voor het publiek te doen!

Zie de foto’s voor een sfeerindruk van de Archeologiedag:


Archeologisch Museum Haarlem
En op zondag 14 oktober waren er ook tal van knutselactiviteiten in het Archeologisch Museum Haarlem. Daarnaast was er een echte verhalenverteller!

Kom naar de Nationale Archeologiedagen in Haarlem!

Zaterdag 13 oktober  Bakenesserkerk
Vrouwestraat 12
10.00 – 16.00 uur / toegang gratis

Verborgen Schatten uit Gierstraat en Gracht
Op zaterdag 13 oktober zetten archeologen van Team Archeologie van de gemeente Haarlem en de leden van de Archeologische Werkgroep Haarlem de deuren van de Bakenesserkerk voor iedereen, jong en oud, wijd open! In de kerk doen zij momenteel onderzoek naar de duizenden archeologische vondsten die zij hebben opgegraven in de Gierstraat en in een eeuwenoude stadsgracht.

Tussen 10.00 en 16.00 uur kan iedereen meekijken en meedoen met het onderzoek! Er zijn lezingen en rondleidingen en er kan worden gepuzzeld, gedateerd, gebouwd, gespeurd en geknutseld worden.

Het programma tussen 10.00-16.00 uur is doorlopend:

Kijkje in de keuken
– Doe mee met sorteren en identificeren van dierlijke botten en plantaardige etensresten uit de beerput. Wat aten de bewoners van de Gierstraat? Een kijkje in hun keuken.

Scherven brengen geluk
– Puzzel en plak mee aan aardewerk en glas dat is gevonden in een verborgen beerput uit 1675-1750. Wie lukt het om een voorwerp weer in elkaar te zetten?
– Help mee aan het onderzoek naar een bijzondere verzameling 17e eeuwse wandtegels met leuke, mooie, gekke en aparte afbeeldingen. De tegels werden gevonden in een bedstede-kelder.

Graaien in de gracht
– Sorteer, puzzel en plak mee aan de honderden vondsten van aardewerk, glas, bot, hout en metaal die gevonden zijn in een gedempte gracht uit de 17e eeuw (gevonden bij de Kinderhuisvest). Wie lukt het om een voorwerp weer bij elkaar te zoeken?

 

Geheimen achter en onder de voordeur
– Hoe komen we achter de geschiedenis en de verhalen van een bijzonder pand?
Uitleg over bouwhistorische onderzoekstechnieken aan de hand van eeuwenoude bouwelementen uit het bijzondere pand aan de Gierstraat.
Uitleg over historisch bewonersonderzoek.

Speciaal om 11.00 uur en 14.00 uur:

Achter de voorgevel en onder de vloer
Lezing over de bouwhistorische en archeologische geheimen van een bijzonder pand aan de Gierstraat, door bouwhistoricus Michel van Dam en archeoloog Sem Peters.

 

 

Zondag 14 oktober / Archeologisch Museum Haarlem
Grote Markt 18k
13.00 – 17.00 uur
Toegang gratis

Het beleg van Haarlem
Ga mee terug in de tijd naar 1572/1573. De woelige tijd van het beleg van Haarlem! Verhalenvertelster Monique vertelt een spannend verhaal voor jong en oud over Klaartje en Krijn die in de stad Haarlem belanden, net als het beleg begint. Hoe komen ze weer terug naar huis en wat heeft een Spaanse helm hiermee te maken?
Het verhaal wordt elk uur vertelt (13.00-14.00 -15.00-16.00 uur)

Daarnaast is er nog veel meer te beleven in het museum! Kom knutselen, speel oud Hollandse spelletjes zoals tollen, knikkeren of bikkelen. Maak je eigen tol van hout of doe de speurtocht vrienden onder vuur.

Europa uit de grond! Open Monumentendag op Huis ter Kleef

Op zaterdag 8 september laten de leden van de Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH) u met andere ogen naar het kasteel Huis ter Kleef in de Haarlemmer Kweektuin kijken. Van steengoed kannen uit Duitsland en België tot glas uit Venetië en munten uit Engeland. Uit de grond van de Haarlemmer Kweektuin zijn voorwerpen uit alle windstreken van Europa gevonden. En wat te denken van de Engelse en Franse voorbeelden voor de bouw van het kasteel Huis ter Kleef zelf, en het Franse ‘Jeu de Paume’ dat de heren va Brederode in hun eigen kaatsbaan speelden? De Haarlemmer Kweektuin is veel Europeser dan je denkt!

Van 10.00 tot 16.00 uur wordt in de Haarlemmer Kweektuin door de leden van de AWH het Europese verhaal van het kasteel Huis ter Kleef en de opgegraven voorwerpen verteld. Kom langs en bekijk onze stand met vondsten!

 

 

 

Lezing Martijn Akkerman over historische juwelen opgraving Grote Markt 16

Op dinsdagavond 3 april geeft juwelenhistoricus Martijn Akkerman (bekend van Tussen Kunst & Kitsch) een lezing over de historie van juwelen en in het bijzonder de juwelen die zijn opgegraven in Haarlem. De lezing vindt plaats in de Gravenzaal. Vooraf aanmelden is noodzakelijk, door een mail te sturen naar mvddries@haarlem.nl.

Beerput
Bij de opgraving Grote Markt 16 is een aantal bijzondere 18e eeuwse sieraden in een beerput aangetroffen. Deze unieke stukken, die zelden in een beerput gevonden worden, zijn door Akkerman onderzocht. In zijn lezing gaat hij in op de vaak emotionele band tussen juwelen en mensen. In zijn verhaal combineert hij de achtergrond van de juwelen met mode en andere vormen van (toegepaste) kunst. De kleinoden zijn op dit moment te zien in de tentoonstelling Schat in het Hart van de Stad in het Archeologisch Museum Haarlem.

Toegang en programma
De lezing wordt gehouden op dinsdagavond 3 april in de Gravenzaal. Voorafgaand kunt u de tentoonstelling Schat in het Hart van de Stad  bezoeken in het Archeologisch Museum Haarlem.

19.00-19.45: ontvangst in het Archeologisch Museum Haarlem met koffie en thee.
Hier kunt u de tentoonstelling Schat in het Hart van de Stad met de Haarlemse juwelen bezoeken
19.45-20.00: ontvangst Gravenzaal voor de lezing
20.00-22.00: lezing door Martijn Akkerman

Aanmelden
De toegangsprijs bedraagt 5 euro (inclusief een pauzedrankje). Dit is op de avond zelf alleen contant te voldoen. In verband met het beperkt aantal plaatsen is vooraf aanmelden noodzakelijk via mvddries@haarlem.nl.

Over Martijn Akkerman
Martijn Akkerman doet als juwelenhistoricus onderzoek naar de geschiedenis en ontwikkeling van Europese juwelen en publiceert in vaktijdschriften in binnen- en buitenland. Bij het grote publiek is hij bekend als juwelenexpert van het televisieprogramma ‘Tussen Kunst en Kitsch’.

 

Snoeibeurt ruïne Huis ter Kleef tijdens NLDoet!

Wist u dat er tussen al het groen in de Haarlemmer Kweektuin een echt kasteel verborgen ligt? Dit is de ruïne van het middeleeuwse kasteel Huis ter Kleef. Helaas is daar nu maar weinig van te zien. En dat is natuurlijk ontzettend jammer!

Op vrijdag 9 maart a.s. doet de Archeologische Werkgroep Haarlem e.o. mee aan NLDoet, de nationale vrijwilligersdag! Samen met vrijwilligers van de Haarlemmer Kweektuin en de NME van de gemeente Haarlem wordt de ruïne van het kasteel Huis ter Kleef door een uitgebreide snoeibeurt weer beter zichtbaar gemaakt. Want wie wil er nou geen leuk kasteel?

Wie wil komen kijken is van harte welkom. We zijn van 10.00 tot 15.00 uur in de Haarlemmer Kweektuin!

Lezing: Het Verleden van de Velden, over de archeologie van de Duin- en Bollenstreek

Archeoloog én auteur van het boek Het Verleden van de Velden, Jeroen van Zoolingen geeft op maandag 26 februari a.s. in het Archeologisch Museum Haarlem een lezing over de archeologie van de Duin- en Bollenstreek.

De geschiedenis gaat zo’n 5000 jaar terug, toen de eerste bewoners in dit gebied arriveerden maar er is ook genoeg te vertellen over de Romeinse tijd en vroeg middeleeuwen. De vele verdwenen en nog bestaande kastelen zijn een duidelijke aanwijzing voor de rol die de streek in de late middeleeuwen speelde, in de tijd dat het graafschap Holland werd gevormd. Aan de hand van de vele vondsten, gevonden tijdens de afgravingen van de oude duinen voor de bollenteelt gecombineerd met gegevens van opgravingen van de laatste jaren in dit gebied ten noorden van den Rijnmonding vertelt hij over de rijke archeologische geschiedenis van dit gebied.

Praktisch
De lezing begint om 20.00 uur, de deuren van het Archeologisch Museum Haarlem gaan om 19.30 uur open. Het adres is Grote Markt 18k in Haarlem. Aanmelden kan door een mail te sturen naar mvddries@haarlem.nl.

Publieksboek
‘Het Verleden van de Velden’ is een nieuw publieksboek over de archeologie van de Duin- en Bollenstreek. Het onthult de lange tijd onderbelichte archeologische rijkdom van dit oude land. Het boek is op de avond zelf ook te koop (19,50 euro).
Auteur Jeroen van Zoolingen is geboren in Leiden en groeide op in de Duin- en Bollenstreek. Al vroeg ontwikkelde hij interesse in de archeologie van de streek. Hij studeerde Archeologie en Prehistorie aan de Universiteit Leiden, en is sinds zijn afstuderen werkzaam als archeoloog in West-Nederland.

Filmpje
Bekijk hier het Youtube-filmpje met het interview spreker, auteur, archeoloog en Bollenstreker Jeroen van Zoolingen.

Terug naar Huis ter Kleef!

Inmiddels vriest het dat het kraakt, maar de afgelopen twee weken was het prima graafweer. Samen met archeologen van archeologisch bureau BAAC werd onder auspiciën van Team Erfgoed van de gemeente Haarlem een archeologische begeleiding in de Haarlemmer Kweektuin uitgevoerd. Aanleiding voor de werkzaamheden was de aanleg van nieuwe nutsvoorzieningen voor de huidige gebruikers van de Haarlemmer Kweektuin.

Sleuven in het gras
Over een groot deel van het terrein zijn sleuven voor de nieuwe kabels en buizen gegraven. De kans was zeer groot dat er archeologische sporen zouden worden aangetroffen, aangezien onder het grasveld en de huidige bebouwing een hele voorhof van het kasteel Huis ter Kleef schuil gaat. Van daar dat de werkzaamheden met grote belangstelling werden gevolgd door de archeologen en leden van de AWH.

Voorhof van het kasteel
Van de voorhof is tegenwoordig nauwelijks meer iets te zien in de Haarlemmer Kweektuin, maar tijdens archeologisch onderzoek in de jaren negentig van de vorige eeuw is al een deel van de ommuringen en de bijgebouwen van het kasteel, waaronder het complete poortgebouw blootgelegd. Daarnaast zijn toen enkele delen van de gracht om de voorhof aangesneden. Gezien de omvang van de werkzaamheden voor de nieuwe nutsvoorzieningen was de kans groot om nog onbekende delen van de voorhof aan te treffen. Door de sporen in kaart te brengen krijgen we een completer beeld van de voorhof.

Moesbedden en skeletten
Tijdens de eerste week van de graafwerkzaamheden waren de sporen en vondsten bescheiden. Naast enkele paalsporen, greppel uit de prehistorie, een skelet van een paard en moestuinbedden uit de periode dat het terrein als stadskweektuin in gebruik was, zijn er wat munten aangetroffen. Een bijzonder vondst was een deel van een menselijk, waaronder een incomplete schedel. Het skelet moet nog goed worden onderzocht, maar gemeentelijk archeoloog Sem Peters vermoedt op basis van een nabij het skelet gevonden munt dat het skelet uit de zestiende of zeventiende eeuw dateert.

Grachten en muren
In de tweede week werden zowel een sleuf recht voor de kaatsbaan -de zestiende-eeuwse ‘indoor tennisbaan’ van de heren van Brederode en tegenwoordig huisvesting voor de Yogastudio- als naast de witte nieuwbouw uit de jaren tachtig een sleuf gegraven. In beide sleuven werden stukken van de ommuring van de voorhof aangetroffen, evenals delen van de gracht die om het gehele voorhofterrein heeft gelegen. Naast scherven keramiek uit de zestiende en zeventiende eeuw zijn er enkele interessante voorwerpen van metaal gevonden. Zo is een van de metalen voorwerpen waarschijnlijk een wapen in de vorm van een hellebaard, een soort piek op een lans. Een ander intrigerend voorwerp is een klein bakje van loodtin met tekst (VENEZIA) en decoratie. Mogelijk gaat het om een relikwieëndoosje.

Uitwerken
De komende twee jaar worden alle sporen en vondseten door de archeologen van BAAC in detail uitwerkt en volgt een rapportage. De verwachting is dat het beeld van de voorhof dankzij de archeologische begeleiding van de aanleg van de nieuwe nutsvoorzieningen binnenkort een stuk completer zal worden!

Media
Artikel Haarlems Dagblad (2 februari 2018)
Filmpje RTV Noord-Holland (2 februari 2018)