Fantastische Archeologiedag in Bakenesserkerk!

Op zaterdag 13 oktober kon heel Haarlem genieten van archeologie en bouwhistorie tijdens de Archeologiedag. Het was een fantastische dag met ruim 350 bezoekers in de Bakenneserkerk. Het publiek kon enthousiast meepuzzelen aan de scherven uit de beerput van de recente opgraving in de Gierstraat, zeefresidu uitpluizen, kastelen bouwen of luisteren naar lezingen over de bouwhistorie en archeologie van deze locatie. Superleuk en dankbaar om samen met Team Archeologie van gemeente Haarlem voor het publiek te doen!

Zie de foto’s voor een sfeerindruk van de Archeologiedag:


Archeologisch Museum Haarlem
En op zondag 14 oktober waren er ook tal van knutselactiviteiten in het Archeologisch Museum Haarlem. Daarnaast was er een echte verhalenverteller!

Kom naar de Nationale Archeologiedagen in Haarlem!

Zaterdag 13 oktober  Bakenesserkerk
Vrouwestraat 12
10.00 – 16.00 uur / toegang gratis

Verborgen Schatten uit Gierstraat en Gracht
Op zaterdag 13 oktober zetten archeologen van Team Archeologie van de gemeente Haarlem en de leden van de Archeologische Werkgroep Haarlem de deuren van de Bakenesserkerk voor iedereen, jong en oud, wijd open! In de kerk doen zij momenteel onderzoek naar de duizenden archeologische vondsten die zij hebben opgegraven in de Gierstraat en in een eeuwenoude stadsgracht.

Tussen 10.00 en 16.00 uur kan iedereen meekijken en meedoen met het onderzoek! Er zijn lezingen en rondleidingen en er kan worden gepuzzeld, gedateerd, gebouwd, gespeurd en geknutseld worden.

Het programma tussen 10.00-16.00 uur is doorlopend:

Kijkje in de keuken
– Doe mee met sorteren en identificeren van dierlijke botten en plantaardige etensresten uit de beerput. Wat aten de bewoners van de Gierstraat? Een kijkje in hun keuken.

Scherven brengen geluk
– Puzzel en plak mee aan aardewerk en glas dat is gevonden in een verborgen beerput uit 1675-1750. Wie lukt het om een voorwerp weer in elkaar te zetten?
– Help mee aan het onderzoek naar een bijzondere verzameling 17e eeuwse wandtegels met leuke, mooie, gekke en aparte afbeeldingen. De tegels werden gevonden in een bedstede-kelder.

Graaien in de gracht
– Sorteer, puzzel en plak mee aan de honderden vondsten van aardewerk, glas, bot, hout en metaal die gevonden zijn in een gedempte gracht uit de 17e eeuw (gevonden bij de Kinderhuisvest). Wie lukt het om een voorwerp weer bij elkaar te zoeken?

 

Geheimen achter en onder de voordeur
– Hoe komen we achter de geschiedenis en de verhalen van een bijzonder pand?
Uitleg over bouwhistorische onderzoekstechnieken aan de hand van eeuwenoude bouwelementen uit het bijzondere pand aan de Gierstraat.
Uitleg over historisch bewonersonderzoek.

Speciaal om 11.00 uur en 14.00 uur:

Achter de voorgevel en onder de vloer
Lezing over de bouwhistorische en archeologische geheimen van een bijzonder pand aan de Gierstraat, door bouwhistoricus Michel van Dam en archeoloog Sem Peters.

 

 

Zondag 14 oktober / Archeologisch Museum Haarlem
Grote Markt 18k
13.00 – 17.00 uur
Toegang gratis

Het beleg van Haarlem
Ga mee terug in de tijd naar 1572/1573. De woelige tijd van het beleg van Haarlem! Verhalenvertelster Monique vertelt een spannend verhaal voor jong en oud over Klaartje en Krijn die in de stad Haarlem belanden, net als het beleg begint. Hoe komen ze weer terug naar huis en wat heeft een Spaanse helm hiermee te maken?
Het verhaal wordt elk uur vertelt (13.00-14.00 -15.00-16.00 uur)

Daarnaast is er nog veel meer te beleven in het museum! Kom knutselen, speel oud Hollandse spelletjes zoals tollen, knikkeren of bikkelen. Maak je eigen tol van hout of doe de speurtocht vrienden onder vuur.

2017: een jaar vol Haarlemse archeologie!

De eerste excursie voor 2018 staat in de steigers en er wordt al volop gepland voor komende graafwerkzaamheden. Daarnaast gaan we natuurlijk enthousiast voort met het puzzelen en onderzoeken van de vele scherven uit de gracht van kasteel Huis ter Kleef etc. Maar graag kijken we nog even achterom, want 2017 weer een topjaar voor de Haarlemse archeologie!

Scherven en gruis
Op de woensdagavonden werd met veel geduld gepuzzeld aan de vele duizenden scherven uit de westgracht van het kasteel Huis ter Kleef. Uit de scherven herrees vooral keukengerei in de vorm van kookpotten, vetvangers en koekenpannen. De vele voorwerpen werden aansluitend gefotografeerd en getekend. Daarnaast werd -samen met vrijwilligers van het Archeologisch Museum Haarlem- op woensdagochtend trouw het gruis uit de gracht van het kasteel uitgezocht, waarbij naast schubben, botjes en pitten ook nestels, pleisterwerk, knoopjes en zelfs een stukje textiel werden gevonden.

Boren
Samen met gemeentelijk archeoloog Sem is de ondergrond van het kasteel Huis ter Kleef door middel van grondboringen uitgebreid in kaart gebracht. Naast delen van de grachten die om de verdwenen voorhof hebben gelegen, werd ook een akkerlaag uit de prehistorie gevonden. Daarnaast kon de omvang van de kasteelgracht worden vastgesteld.

Meegraven
Na de ontdekking van de stadsmuur aan de Kinderhuisvest is de bijbehorende stadsgracht door een archeologisch bureau onderzocht. Diverse AWH-leden hebben daarbij enthousiast kunnen meehelpen. In de vulling van de stadsgracht zijn veel scherven keramiek uit de zeventiende eeuw opgegraven. Daarnaast hebben enkele leden meegeholpen bij het onderzoek van archeologisch bureau RAAP in de Waalse kerk in Haarlem. In het zand onder de vloer vond een van de AWH-leden met de metaaldetector maar liefst 45 munten. Deze munten dateren van circa 1520 tot eind negentiende eeuw. Tot slot werd AWH-lid en lokale deskundige Theo een archeologische begeleiding uit op de locatie Vijverpark in Overveen. Op dit terrein was in de twintigste eeuw het Marine hospitaal gevestigd en van de 17e eeuw tot 1900 stond hier blekerij Vreugdenberg.

Opgraving Haarlemse Beek
Tijdens de Nationale Archeologiedagen werd onder grote belangstelling van het publiek en de media de Haarlemse beek achter het Haarlemse stadhuis opgegraven. Onder leiding van het team van Bureau Archeologie Haarlem hebben de AWH-leden enthousiast geholpen om de overkluizing van de Haarlemse Beek bloot te leggen. Daarnaast werd de onderste trede van de Vredestempel weer in het zicht gebracht.

Lezingen en rondleidingen
Naast de archeologische werkzaamheden worden de ontdekkingen ook graag gedeeld met het publiek. Zo werden er tijdens de Haarlemse Dag van de Architectuur en de Open Monumentendag diverse rondleidingen in de Haarlemmer Kweektuin gehouden, waarbij de verdwenen grachten, de voorhof en het kasteel werden toegelicht. Voor de leden van de Historische Vereniging Haerlem werd samen met gemeentelijk archeoloog Sem een lezing in de Haarlemmer Kweektuin gegeven, waarbij de opgravingen uit begin jaren negentig en het booronderzoek van 2017 en de bouwhistorie van de Kaatsbaan werden belicht. Tijdens het Rondje Bakenes werden in de Bakenesserkerk diverse speedlezingen over de AWN-opgraving Krom 29-39 gehouden, waarbij het publiek in een kwartier werd bijgepraat over middeleeuwse ophogingslagen, beerputten uit voorbije eeuwen en tal van leuke vondsten.

Communicatie
Via de AWH-website zijn regelmatig nieuwtjes, activiteiten en vondsten van de maand (10 stuks) met het publiek gedeeld. Nieuw dit jaar was een eigen AWH Facebook-pagina. In totaal zijn er 105 (!) berichten in een jaar tijd geplaatst. De berichten worden zeer goed bezocht.

Excursies
In het kader van de eigen kennisontwikkeling reisden de AWH-leden ook een paar keer terug in de tijd. Zo werden de ruïne van Slot Teylingen in Sassenheim en het Huis van Hilde in Castricum bezocht. In Haarlem werd tot slot deelgenomen aan de Pottenbakkers-rondleiding van het Gilde, waarbij diverse locaties werden bezocht waar Haarlemse pottenbakkers hadden gewoond en gewerkt.

Kortom, 2017 was een schitterende jaar vol archeologie! Dank aan het team van Bureau Archeologie Haarlem en de vrijwilligers van het Archeologisch Museum Haarlem voor de fijne samenwerking. We maken van 2018 samen weer zo’n mooi jaar voor de Haarlemse archeologie!

 

Haarlemse Archeologiedag groot succes!

Tijdens de Nationale Archeologiedagen werd op zondag 15 oktober jl. in het Prinsenhof achter het Stadhuis archeologisch onderzoek gedaan door de medewerkers Bureau Archeologie van de gemeente Haarlem en de leden van de Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH). Het onderzoek richtte zich op de Vredestempel en de restanten van de Haarlemse Beek. De opgraving was niet alleen archeologisch succesvol. Ook het publiek kwam massaal bij het onderzoek kijken en vragen te stellen. Kortom, een zeer geslaagde Archeologiedag!

Overkluizing en traptrede

Vele handen maakten licht werk. In slechts een dag tijd werden niet alleen de klinkers voor de Vredestempel gerooid, maar werden ook de onderste traptrede van de tempel en werd een gedeelte van de overkluizing van de Haarlemse Beek blootgelegd. Het onderzoek is na de Archeologiedag nog enkele dagen voorgezet. De overkluizing van de Haarlemse Beek werd verder ontgraven. De schoon gepoetste overkluizing was daardoor goed te zien, evenals de latrine-achtige aanbouwsels en de kademuren van de beek. Er werden ook leuke vondsten gedaan, waaronder scherven, lakenloodjes en pijpenkopjes. En uit een beerkuil kwam onder andere een fraai middeleeuws boekslotje van messing tevoorschijn.

Standbeeld
Het raadsel van een plateau van baksteen bovenop de overkluizing van de beek is mogelijk opgelost. Op een oude ansichtkaart is op die plek namelijk het standbeeld te zien van Laurens Janszoon Coster, dat tegenwoordig op de Grote Markt staan. De sporen van de beek werden zorgvuldig ingemeten en getekend. En na een kijkgaatje voor toch net even wat extra informatie ging onherroepelijk het zand weer over de beek. Bij de vredestempel werd daarna nog de hoek bij de ontdekte derde tree in het zicht gebracht en is de ingang naar de beek aan de zijkant van de tempel vrijgemaakt. De opgraving is daarmee afgerond en de spullen zijn opgeruimd. Op naar de uitwerking van alle vergaarde vondsten en gegevens!

Media
Zowel de dagen voorafgaand aan de Archeologiedag als de dagen daarna was er veel belangstelling van de pers voor het onderzoek. Zo verschenen in het Haarlems Dagblad twee uitgebreide rapportages, stonden we in diverse huis aan huisbladen en was er een item op de Haarlemse zender 023TVonline in de vorm van een uitgebreid verslag van de opgraving bij de Vredestempel en de Haarlemse beek. Wie nog even wil nagenieten van de Archeologiedag op zondag 15 oktober kan hier het filmpje bekijken.

Beleef archeologie in Haarlem tijdens de Nationale Archeologiedagen!

Tijdens de Nationale Archeologiedagen op zaterdag 14 en zondag 15 oktober is in Haarlem ook van alles te beleven op archeologisch gebied. Op zaterdag 14 oktober geeft een archeoloog in het Archeologisch Museum Haarlem uitleg over de opgraving van de Eksterlaan. Op zondag is er een middeleeuwse dag in het museum en wordt in het Prinsenhof onderzoek gedaan naar de Haarlemse Beek. Het publiek is van harte welkom om bij het onderzoek te komen kijken en vragen te stellen. De activiteiten worden op beide dagen van 11:00 tot 17:00 uur gehouden.

Onderzoek Haarlemse Beek
Archeologen van Bureau Archeologie starten op zondag 15 oktober met het (vervolg)onderzoek naar de Haarlemse beek. Dit onderzoek voeren zij uit samen met de vrijwilligers van de Archeologische Werkgroep Haarlem e.o. Tijdens dit onderzoek wordt het overkluisde deel van de Beek blootgelegd op de locatie ‘ Prinsenhof’, achter het Stadhuis van Haarlem, tegenover het Stedelijk Gymnasium. De oude Beek stroomde (grotendeels overkluisd) onder het centrum van Haarlem door om uit te monden in het Spaarne. In de vijftiende eeuw zijn delen van de beek overkluisd. De overkluizing in het Prinsenhof lijkt echter, gezien het gebruikte type bakstenen, uit de zeventiende eeuw te stammen. Het Prinsenhof ligt aan de Jacobijnenstraat.

Middeleeuwse dag
Op zondag 15 oktober organiseert het Archeologisch Museum Haarlem een middeleeuwse dag in het teken van ‘beleef de middeleeuwen met Cornelis’. Een verhalenvertelster vertelt spannende verhalen over Cornelis, de middeleeuwer die in 2012 onder de Botermarkt is gevonden en die als reconstructie weer in het museum tot leven is gebracht. Er zijn ook verschillende middeleeuwse spelletjes en knutselactiviteiten. Het Archeologisch Museum Haarlem ligt aan de Grote Markt 18k.

Vondsten van de Eksterlaan
Wie meer wil weten over het onderzoek van de Eksterlaan en de resultaten hiervan kan op zaterdag 14 oktober in het Archeologisch Museum Haarlem terecht. Dan zijn er vondsten te zien, vers van het onderzoek, en komt een archeoloog vertellen over de prehistorie en middeleeuwse ontdekkingen die daar gedaan zijn. Het Archeologisch Museum Haarlem ligt aan de Grote Markt 18k.

Meer archeologie?
Kijk op www.archeologiedagen.nl voor een compleet overzicht van alle landelijke activiteiten die tijdens de Archeologiedagen worden uitgevoerd.

 

Haarlemse Archeologiedagen zeer druk bezocht!

img-20161016-wa0008Op zaterdag 15 en zondag 16 oktober stond heel Nederland in het teken van de Archeologiedagen. Het publiek kon op diverse plekken in het land kennismaken met archeologie en veel dingen zelf doen en uitproberen. Zo ook in Haarlem, waar bureau Archeologie, het Archeologisch Museum Haarlem en de Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH) samen een bruisend programma hadden georganiseerd. In twee dagen tijd hebben meer dan 1.000 belangstellenden –jong en oud- kennis kunnen maken met de fascinerende wereld van de Haarlemse archeologie!

Cornelis en de beerput20161016_115020
De feestvreugde werd extra luister bijgezet met de kersverse middeleeuwer Cornelis, die na een verblijf van honderden jaren in de bodem recent een nieuw gezicht heeft gekregen en in het museum kon worden bewonderd. En –helemaal van deze tijd- kon het publiek tijdens de Archeologiedagen een selfie met Cornelis maken. Daarnaast werd enkele dagen voor de start van de Archeologiedagen op de locatie in de Haarlemmer Kweektuin een heuse beerput in de Kaatsbaan van het kasteel Huis ter Kleef gevonden. De beerput werd bewaard en kon tijdens de Archeologiedagen live voor de ogen van het publiek worden opgegraven.

Workshops en lezingenfullsizerender-1
In de Kaatsbaan stond het archeologisch onderzoek van kasteel Huis ter Kleef centraal. Wie meer wilde weten, kon aanschuiven bij een mini-lezing over de opgravingen en de maquette van het kasteel bekijken. Het publiek kon ook deelnemen aan workshops kastelen bouwen, leren scherven dateren, gruis uit de gracht uitvlooien en zien hoe opgegraven potjes worden getekend. In de Kaatsbaan werd onder grote publieke belangstelling de beerput opgegraven, waarin enkele dagen daarvoor een mooie steengoed kan was gevonden. De kan -uit het Duitse Westerwald en te dateren tussen 1650 en 1675- stond op een ereplek tentoongesteld. Naast de binnenactiviteiten kon het publiek buiten kijken naar het booronderzoek op het kasteelterrein van Huis ter Kleef. Dat archeologie lééft bleek wel uit de enthousiaste reacties van de vele bezoekers.

In de schijnwerpers20161016_134814
Wie nog even wil zien hoe de Archeologiedag in de Haarlemmer Kweektuin is geweest moet hieronder zeker even de live tv-rapportages van RTV Noord-Holland en Haarlem 105 bekijken, of het verslag in het Haarlems Dagblad nog even lezen. Daarnaast zijn voorafgaand diverse radio-interviews gehouden en stonden de Archeologiedagen in diverse Haarlemse kranten aangekondigd.

Veel dank
Met dank aan de betrokken medewerkers van de Haarlemmer KweektuinNederlands HoutStadsherstel Amsterdam en Aannemingsbedrijf Holleman Santpoort!

img_3084

 

 

Kom naar de Archeologiedag in de Haarlemmer Kweektuin!

0.90KLEV.0375Op zondag 16 oktober organiseren Bureau Archeologie Haarlem en de Archeologische Werkgroep Haarlem diverse archeologische activiteiten rond de opgravingen van het kasteel Huis ter Kleef. Er zijn mini-lezingen, workshops, demonstraties en kinder-activiteiten. De activiteiten zijn gratis toegankelijk en vinden plaats in de Haarlemmer Kweektuin aan de Kleverlaan, tussen 12.00 en 16.00 uur.

De Archeologiedag in de Haarlemmer Kweektuin is onderdeel van de landelijke Archeologiedagen waarop een groot publiek kennis kan maken met alle aspecten die de Nederlandse archeologie zo leuk maken!

Programma zondag 16 oktober:

Haarlemmer Kweektuin
Kleverlaan 9, Haarlem
12.00-16.00 uur

Mini-lezingen (12.00-16.00 uur)0.90KLEV.0228
Wat is de geschiedenis van het Huis ter Kleef en wat heeft zich hier allemaal afgespeeld?
Archeologisch onderzoek heeft de afgelopen jaren veel interessante vondsten, informatie en inzichten opgeleverd over het enige kasteel van Haarlem en zijn bewoners van hoge stand.

Leer in 20 minuten alles over de opgraving van Huis ter Kleef in Haarlem! Er wordt ieder uur een mini-lezing gegeven.

  • Ronde 1 – 12.00-12.20 uur
  • Ronde 2 – 13.00-13.20 uur
  • Ronde 3 – 14.00-14.20 uur
  • Ronde 4 – 15.00-15.20 uur

Workshop kastelen bouwen (12.00-16.00 uur)dsc08512
Hoe zag het kasteel Huis ter Kleef er volgens jou nou echt uit? Laat het kasteel herleven en bouw met speciale ‘kasteel-lego’ mee aan het mooiste kasteel van Haarlem! Je kunt aan de slag met bouwstenen, torenspitsen, valhekken, raampjes en meer. Maak samen één groot kasteel. Geschikt voor kinderen en bouwlustige ouders.

 

Workshop leren scherven determineren (12.00-16.00 uur)DSCN3057
Tijdens opgravingen worden vaak enorme hoeveelheden scherven keramiek gevonden. Help mee met determineren van de scherven. Aan de hand van kenmerken van de scherf ontdek je in enkele stappen van welk voorwerp de scherf afkomstig is en hoe oud de scherf is.  We hebben een handige schervenplattegrond voor je gemaakt, je hoeft dus echt geen volleerd archeoloog te zijn om mee te doen.


Workshop gruis uitvlooien 
(12.00-16.00 uur)
0.90KLEV.3099 (1)
Uit de gracht van het middeleeuwse kasteel Huis ter Kleef is heel veel fijn gruis opgegraven. In dit gruis bevinden zich allerlei interessante resten, zoals botjes, schelpen en kleine voorwerpen. Denk aan knoopjes, dobbelsteentjes en spelden. Help mee met het uitzoeken van de honderden kilo’s gruis. Gewapend met een pincet en een vergrootglas kun je gelijk aan de slag.


Demonstratie potjes tekenen (12.00-16.00 uur)dsc04901

Benieuwd wat er met alle opgegraven potjes wordt gedaan? Kijk mee met een echte tekenaar en leer waarom alle potten heel precies worden opgemeten en getekend. Ook zijn er archeologische boeken aanwezig waarin je kunt zien wat er met de tekeningen wordt gedaan en waarom ze zo belangrijk voor archeologen zijn.

 

Archeologisch booronderzoek naar restanten van Huis ter Kleef (12.00-16.00 uur)DSC09865
De archeologen van Bureau Archeologie van de gemeente Haarlem en de archeologen van de Archeologische Werkgroep Haarlem voeren tijdens de archeologie-dag op 16 oktober een booronderzoek uit naar de restanten van de bijgebouwen op het kasteelterrein van Huis ter Kleef. Het onderzoek is voor iedereen te zien en mee te beleven en de archeologen leggen uit hoe het onderzoek in zijn werk gaat.

 

 

 

Activiteiten in het Archeologisch Museum Haarlem1523986_480836665354656_671285332_o
Op zaterdag 15 en zondag 16 oktober zijn er naast de activiteiten in de Haarlemmer Kweektuin ook allerlei leuke archeologische activiteiten in het Archeologisch Museum Haarlem.

Programma zaterdag 15 en zondag 16 oktober:

Archeologisch Museum Haarlem
Grote Markt 18 k
13.00-17.00 uur.

 

10420338_611931725578482_1452057783467686474_nMaak een selfie met de middeleeuwse Cornelis (zaterdag en zondag, 13.00-17.00 uur)
Ga op de foto met Cornelis! Cornelis leefde in de middeleeuwen in Haarlem. Zijn skelet is in 2012 tijdens archeologisch onderzoek op de Botermarkt opgegraven. Hij is daar gevonden samen met 44 andere personen. Zij zijn in de jaren 1435 en 1480 op de begraafplaats van het St. Gangolf Gasthuis begraven, zo’n zes eeuwen geleden. Tijdens de archeologiedagen is er middeleeuwse kleding aanwezig om in stijl een selfie met Cornelis te maken. Deel je selfie op de Facbook-pagina van het museum. De mooiste selfie wordt beloond!

Knutselen in het Archeologisch Museum Haarlem (zondag, 13.00-17.00 uur)12108214_755224087915911_5989535631140336384_n
In het Archeologisch Museum Haarlem kunnen kinderen onder begeleiding knutselen ter ere van de verjaardag van het museum, 25 jaar! Geen zandtaartjes maar cupcakejes die je zelf mag versieren, natuurlijk met een archeologisch tintje eraan! In samenwerking met Kids & Cake.

Wordt archeoloog voor een dag (zaterdag en zondag, 13.00-17.00 uur)
Kom opgraven, beerputmonsters uitzoeken en puzzel de scherven aan elkaar. Help de archeologen en verdien een archeologiediploma!