Opening tentoonstelling opgraving Damstraat

DSC04971 In het Archeologisch Museum Haarlem is op 30 april de tentoonstelling ‘Handel en wandel in de Damstraat. 600 jaar bedrijvigheid tussen Spaarne en Markt’ geopend. De tentoonstelling is een mooi tweeluik, want naast bodemvondsten worden ook historische gegevens van panden, bedrijven en bewoners parallel door de Historische Vereniging Haerlem in de Hoofdwacht getoond.

Opgraving
De Damstraat werd in 2002 door medewerkers van de Archeologische Dienst Haarlem en de Archeologische Werkgroep Haarlem onderzocht. Onder uiterst moeilijke omstandigheden –ernstige bodemverontreiniging en bouwwerkzaamheden- werd in een van de oudste delen van Haarlem gegraven. Op de locatie van het huidige Frans Halshotel werden diverse sporen uit het verre verleden aan he licht gebracht, waaronder de loop van de Beek. Daarnaast werden diverse aanplempingslagen, beerputtenen afvalkuilen uit de middeleeuwen blootgelegd. Naast grote hoeveelheden kookpotten en kannen werden in een beerput enkele unieke middeleeuwse drinkglaasjes uit circa 1400 geborgen. Uniek voor Haarlem. Ook de grote hoeveelheid overgeleverde voorwerpen van hout is bijzonder.

DSC04982Archeologisch Museum
Dankzij het archeologisch onderzoek en de uitwerking van de vondsten is er nu meer inzicht in de ontstaansgeschiedenis van dit kenmerkende stukje Haarlem. Stadsarcheoloog Anja van Zalinge vertelde enthousiast over de unieke samenwerking tussen de betrokken partijen en spraak haar waardering uit over het resultaat. Namens de Archeologische Werkgroep Haarlem gaf André Numan, één van de betrokken onderzoekers, een toelichting op het archeologisch onderzoek, de vondsten en de tentoonstelling.


Hoofdwacht
Na de opening in het Archeologisch Museum Haarlem verhuisde het gezelschap naar ‘de Hoofdwacht’ aan de overkant van de Grote Markt. Hans Felius van de Historische Werkgroep van de Historische Vereniging Haarlem vertelde over het unieke project en de DSC04989samenwerking met de archeologische collega’s. Henk Vijn onthaalde de aanwezigen enthousiast over de verdwenen Kraan aan het Spaarne. Aansluitend werd de tentoonstelling ‘Wonen en werken tussen Spaarne en Markt, circa 1300-1900’ door voorzitter Frans Willem Lantink geopend.

Samenwerking
De samenwerking tussen beide verenigingen heeft het project Damstraat grote meerwaarde gegeven. Niet alleen bleek de som groter dan de afzonderlijke delen, ook het contact en het delen van kennis is als zeer inspirerend ervaren. De samenwerking wordt wat de Archeologische Werkgroep Haarlem betreft dan ook graag voortgezet.

Openingstijden
De tentoonstelling is van 1 mei tot en met 30 augustus 2015 te zien. Zie voor meer informatie en openingstijden:

http://www.archeologischmuseumhaarlem.nl
http://www.haerlem.nl

DSC04984

Een soort “ringetje”

Enkele maanden geleden vonden we een “ringetje”. Het leek van hout te zijn of van bot of van wat eigenlijk? We kwamen er niet uit. Afgelopen zaterdag ging een lid van de werkgroep naar een bijeenkomst van de deskundigheidsbevorderingscommissie van de AWN. Er waren lezingen over bottenonderzoek, houtconservering, archeobotanie en wat munten je nu eigenlijk wel -en vooral ook niet- vertellen, als je ze vindt bij een opgraving. Prikkelend en leerzaam.

NaamloosDaarna volgenden diverse workshop om dieper op een materiaalsoort in te gaan. Zoals metaal, glas, aardewerk of zaden. Bij de workshop over het laatste zochten we in gezeefd materiaal uit Rijnsburg naar zaden en vonden we ook een zelfde soort “ringetje”. Een expert kon ons vertellen dat een verhard stukje kraakbeen uit de hals van een vogel was. Bij het afhakken van de vogelkop is het dus ooit door het keukenpersoneel in een beerput of gracht gegooid. En op die manier kunnen wij nu achterhalen wat men vroeger gegeten heeft.

Jaarvergadering en lezing opgraving Bavo

Deze week kwamen de amateurarcheologen uit de regio Kennemerland bijeen voor de jaarlijkse ledenvergadering. De vergadering werd gehou???????????????????????????????den op een wel heel toepasselijke locatie, het Archeologisch Museum Haarlem. Naast het algemene bestuurlijke en financiële deel presenteerden de werkgroepen uit Haarlem, Velsen en Beverwijk-Heemskerk hun activiteiten en ervaringen over 2014. Bij de werkgroep Haarlem stond vooral de nieuwe werkruimte en de lopende projecten Damstraat, Grote Markt 16 centraal.

??????????????????????????????? Na de pauze gaf André Numan een lezing over de recente opgravingen in de Bavo. De resultaten van de eerste campagne in 2014 werden daarbij gekoppeld aan de bevindingen van begin 2015. Van de dertiende eeuwse tufstenen Bavo is door de opgravingen inmiddels veel bekend, zoals de dikte en diepte van de muren, de breedte van het gebouw en de vorm van de koorsluiting, maar er zijn nog steeds prangende vragen om te beantwoorden. Op het archeologisch verlanglijstje staat bijvoorbeeld de toren van de kerk. Mogelijk dat daar in 2016 naar gekeken kan worden…

DSC03843

Opgraving aan het Spaarne

Afgelopen week hebben archeologen een opgraving verricht op het bouwterrein aan het Spaarne, hoek Turfsteeg. De amateurarcheologen van de AWH hielpen een handje. Zo werden enkele grondboringen gedaan om de bodemopbouw ter plekke tot op grote diepte DSC04773te kunnen bestuderen. Ook kunnen de bevindingen worden gekoppeld aan het huidige uitwerkproject Damstraat, waarover eind april een tentoonstelling in het Archeologisch Museum Haarlem opent. Dankzij de grondboringen kan de bodemopbouw nu over een groter gebied worden gereconstrueerd. Verder werd het opgravingsterrein uitgebreid met de metaaldetector onderzocht.

DSC04792

Tekenen

MDSC04493eten is weten… Het begon enkele maanden geleden met een tafel vol scherven, maar nu naderen de lopende projecten Damstraat en Grote Markt 16 de eindfase. Momenteel worden diverse kannen, grapen, koppen en mokken nauwkeurig getekend. De tekeningen van deze voorwerpen worden opgenomen in een mooie catalogus, die bij het eindrapport verschijnt. Teken is vooral veel kijken, meten en her en der wat gummen. Samen met een mooie foto van het voorwerp en een informatief tekstblokje kunnen andere archeologen met onze catalogus hun voorwerpen uitstekend vergelijken en dateren. Zo brengen we de wetenschap weer een stapje verder!

0.88KRM.BP02C.005

(G)een appeltje voor de dorst

In deze rubriek wordt elke maand kort en krachtig een bijzonder, apart of juist heel gewoon opgegraven voorwerp belicht. Deze maand betreft het een spaarpot.  

Waar de argeloze kunstliefhebber tegenwoordig de Verweijhal aan de Grote Markt DSC04539binnenloopt, is in 1990 door de AWH een opgraving uitgevoerd. Op een heel klein binnenterrein naast de Vleeshal zijn diverse muren, beerputten en kelders uit de middeleeuwen en nieuwe tijd opgegraven. Uit één van de zeventiende eeuwse beerputten is een prachtige spaarpot afkomstig.

De spaarpot is gemaakt van witbakkende klei en is aan de buitenkant voorzien van een laagje koperhoudende glazuur, waardoor deze een prachtig groen glanzend uiterlijk heeft. De spaarpot bestaat uit een holle bol op een kolomachtige voet en is aan de bovenkant van een puntje voorzien. In de holle bol is horizontaal een gleuf voor het inwerpen van muntjes uitgespaard. De spaarpot is 12 centimeter hoog.

De bol met puntje doet denken aan een vrouwenborst, waaraan het model dan ook zijn DSC04532naam ontleend. Naast het ‘borstmodel’ kende men ook andere vormen zoals een spaarvarken of een spaarhaantje. Uit latere tijd is er ook (wijn)tonvormige model bekend. Deze vormen hebben allemaal dezelfde symboliek: oppotten/ vetmesten en daarna slachten/ consumeren. Onze spaarpot heeft waarschijnlijk alle stadia doorgemaakt aangezien deze geheel in scherven werd gevonden. Van de inhoud is overigens geen spoor meer aangetroffen…

DSC04531

Spelden onder de loep

Tijdens opgravingen worden vaak uiteenlopende vondsten gedaan. Soms zijn het zeer kleine voorwerpen, zoals spelden. Deze  spelden van slechts enkele centimeters groot staan momenteel volop in de belangstelling. Zo was deze week de projectgroep ‘Spelden en Speldenmakers’ uit ‘s Hertogenbosch in Haarlem op bezoek. Samen met de collega’s van de Archeologische Dienst Haarlem werden enthousiast ervaringen uitgewisseld, bijvoorbeeld over de manier waarop spelden werden vervaardigd. De projectgroep had halffabricaten en productieafval van een speldenmaker meegebracht.  Deze spelden werden vergeleken met Haarlemse spelden, waaronder spelden die door de AWH zijn opgegraven bij het kasteel Huis ter Kleef. Het was een inspirerende bijeenkomst. De bevindingen van de projectgroep worden later dit jaar gepubliceerd.

spelden Huis ter Kleef

Nieuwe website

Hoera! De Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH)  is weer online. Met deze nieuwe website laten we je graag zien wie we zijn en wat we doen. We houden je op de hoogte van nieuwtjes, werkzaamheden en ontwikkelingen. Daarnaast laten we je graag kennismaken met leuke of aparte vondsten in onze vaste rubriek ‘Vondst van de maand’. Wil je de handen zelf uit de mouwen steken, schroom niet en kom vooral eens kijken. Je bent van harte welkom.

groepsfoto AWH