Categorie archief: activiteit

Archeologische rondleidingen op Haarlemse Dag van de Architectuur

Posted on by

Op zaterdag 17 juni wordt de jaarlijkse Dag van de Architectuur in Haarlem gehouden. Wie daarbij alleen aan mooie of bijzondere gebouwen denkt komt bedrogen uit. Dit jaar is het thema namelijk ‘Water’. Samen met het Kweekcafé, de Haarlemmer Kweektuin en de gemeente Haarlem wordt een gevarieerd programma in de Haarlemmer Kweektuin aangeboden. En hierbij ontbreekt de archeologie natuurlijk niet!

Waterwegen
Belangstellenden kunnen om 13.30 en 15.30 uur deelnemen aan twee rondleidingen. Namens de Archeologische Werkgroep Haarlem vertelt Erik Weber over de opgraving van het kasteel Huis ter Kleef en de slotgracht. Daarnaast laat hij zien waar op het terrein nog meer waterwegen zijn ontdekt en schetst hij een beeld van het middeleeuwse kasteelterrein met omringende grachten en waterlopen. Door de archeologen wordt op zaterdag ook booronderzoek in de bodem van de Haarlemmer Kweektuin verricht, waarbij nog onbekende delen van de grachten ‘live’ in kaart worden gebracht.

Namens het GOB van de gemeente Haarlem vertelt Wimmy Hengst over de recent aangelegde watergang in de Haarlemmer Kweektuin. Hierbij wordt door Wimmy vertelt hoe het plan voor de watergang is ontstaan in de context van de Kleverlaanzone en hoe dit aansluit op de plannen van het stadspark.

Kweekcafé
De rondleidingen beginnen en eindigen bij het Kweekcafé in de Haarlemmer Kweektuin. Voorafgaand vertelt Bruno Braakhuis namens het bestuur van de Haarlemmer Kweektuin over de achtergrond, de ambities voor het park en welke rol water hierin speelt. De rondleidingen eindigen in het Kweekcafé waar initiatiefnemers Brigitte Kool en Maaike van Beusekom over hun ambities voor een kas als energie- en waterbron vertellen. Wie dorstig is geworden van al dat ‘Water’ kan zich aansluitend in het Kweekcafé laven aan (Haarlems) Hemelswater bier van brouwerij De Prael. Breng daarna ook een bezoekje aan Nederlands Hout, waar verteld wordt hoe u gekapte Haarlemse stadsbomen kunt hergebruiken.

Rondleidingen
De twee rondleidingen beginnen om 13.30 en 15.30 uur bij het Kweekcafé in de Haarlemmer Kweektuin. Per rondleiding kunnen maximaal 30 personen deelnemen. Deelname is gratis. Het adres van de Haarlemmer Kweektuin is Kleverlaan 9 in Haarlem-noord.

Meer informatie over de Dag van de Architectuur.

Op zoek naar de gracht!

Posted on by

Vanaf zaterdag 29 april wordt in de Haarlemmer Kweektuin een booronderzoek uitgevoerd door de leden van Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH) en medewerkers van Bureau Archeologie van de gemeente Haarlem. Het doel van het booronderzoek is het opsporen van de verdwenen grachten rondom het kasteel Huis ter Kleef. In totaal zullen zo’n 65 tot 70 boringen van 3 meter diep op het terrein worden verricht. Gecombineerd leveren deze boringen hopelijk een goed en interessant beeld op van de ondergrond en worden de verdwenen grachten gelokaliseerd.

Grachten
De vermoedelijke grachten zijn –zij het wat grof- reeds afgebeeld om een van de oudste kaarten van Haarlem. Dit betreft een handgetekende kaart van Haarlem en omgeving uit circa 1570 van landmeter Jacob van Deventer. Het terrein van Huis ter Kleef – hier nog Cleeff genoemd- is op de kaart in het uiterste puntje van de kaart links bovenin weergegeven. In 1992 is al met behulp van weerstandsonderzoek geprobeerd om de ondergrond van het grasveld in kaart te brengen, maar dit leverde toen geen tastbare informatie op. 

Meekijken
De boorwerkzaamheden worden met behulp van een grove edelmanboor en een fijne gutsboor met de hand uitgevoerd. De werkzaamheden duren ongeveer twee maanden en vinden plaats op zaterdagen van 10.00 tot circa 16.00 uur. Belangstellenden zijn van harte welkom om op het grasveld aan de voorzijde van het terrein een kijkje te komen nemen. Het adres van de Haarlemmer Kweektuin is Kleverlaan 9 in Haarlem-noord.

 

Credits: de afgebeelde kaart is een uitsnede van de kaart Jacob van Deventer en is afkomstig van het Noord-Hollands Archief (Inventarisnummer NL-HlmNHA_560_002423).

Archeo-lezingen tijdens Rondje Bakenes

Posted on by

De Archeologische Werkgroep Haarlem doet met Bureau Archeologie Haarlem op zondag 2 april a.s. enthousiast mee aan ‘Rondje Bakenes’.

’t Krom
Van 13.00 tot 17.00 worden in de Bakenesserkerk korte lezingen gehouden over de opgraving aan ’t Krom 29-39. Altijd al benieuwd hoe oud Bakenes nu echt is en wat er allemaal is gevonden in oude ophogingslagen en beerputten? Kom dan zondag zeker even langs. We vertellen het je graag!

Nalezen
Tijdens ‘Rondje Bakenes’ is ook het boek ‘Haarlems Bodemonderzoek 39′ verkrijgbaar, waarin de opgraving aan ’t Krom en de vele vondsten uitgebreid worden beschreven. Een must have voor elke liefhebber van de Bakenes!

Het adres van de Bakenesserkerk is Vrouwestraat 12 in Haarlem. Toegang is gratis!

 

 

Terug naar de ijzertijd!

Posted on by

20161130_150031Het was soms koud en het was soms nat, maar het was vooral reuze interessant. Gedurende drie weken tijd is er door archeologisch bureau RAAP een opgraving uitgevoerd op het Delftplein in Haarlem-noord. Waar eens een grote verkeersrotonde lag, werd tot en met begin december uitgebreid gezocht naar sporen uit de ijzertijd en de bronstijd. Gedurende de gehele campagne hielpen de leden van de Archeologische Werkgroep Haarlem de beroepsarcheologen enthousiast een handje mee.

img_0905Andere tijden
Op de locatie waar door Elan Wonen containerwoningen de opvang van statushouders worden gerealiseerd, werd voorafgaand de bodem onderzocht. In de omgeving zijn in het verleden tal van sporen uit de steentijd, bronstijd en ijzertijd aangetroffen, waaronder scherven keramiek nabij het Spaarne Gasthuis, een pijlpunt van vuursteen in de Hekslootpolder en een heuse offerplaats in de Velserbroek. Haarlem-noord oogt nu aardig bebouwd, maar weinigen beseffen dat het gebied al duizenden jaren door mensen wordt bezocht en bewoond.

Sporen in de grondimg_0983
Van bebouwing uit de bronstijd en ijzertijd zijn helaas geen sporen teruggevonden, maar van het erf en het land om de boerderijen heen des te meer. Zo werden tal van afwateringsslootjes opgegraven, waarmee de bewoners in tijden van een natte bodem droge voeten probeerden te houden. Daarnaast zijn er waterkuilen opgegraven en sporen van akkers, in de vorm van schitterende krassporen van de ploeg in de bodem.

20161130_113156Naast al deze sporen in de grond zijn er ook vondsten gedaan, waaronder scherven keramiek van potten uit de ijzertijd, afdrukken van koeienpoten in de grond en een stukje vuursteen, afkomstig van een stenen bijl en hergebruikt als werktuigje. Het meest indrukwekkend is wellicht de enorme invloed van de natuur op de mogelijkheden voor de mens om zich op deze plek, bij de strandwal van Haarlem te vestigen. Soms won de mens, maar vaak verdreef de natuur deze indringer. Op de zijwanden van de opgravingsputten was dan ook goed de opbouw van de bodemlagen te zien, waaronder lagen veen (natte periode) en spitsporen (drogere periode).

Op de kaart20161130_151030
De boerderijen en andere gebouwen van de nederzetting(en) zijn tijdens de opgraving niet aangetroffen, maar wellicht is de mooiste vondst wel de aandacht die de opgraving van de belangstellende Haarlemmers kreeg. Naast de leden van de Archeologische Werkgroep Haarlem die meehielpen met opgraven, kreeg het team van archeologisch bureau RAAP enthousiaste buurtbewoners en huurders van Elan op bezoek en kwam een schoolklas met de conservator van het Archeologisch Museum Haarlem even kijken op een echte opgraving! En dankzij het Haarlems Dagblad kon heel Haarlem lezen over dit interessante project. De opgraving mag dan zijn afgelopen maar de ijzertijd in Haarlem staat weer aardig op de kaart.

Geduldimg_0980
De vele sporen en vondsten van de opgraving worden de komende twee jaar zorgvuldig onderzocht en beschreven door de archeologen van RAAP. Alle bevindingen worden in een onderzoeksrapport gevat, waarmee het verhaal van dit stukje Haarlemse geschiedenis opnieuw kan worden verteld. En wellicht volgt er in 2018 nog een schitterende tentoonstelling in ons eigen Archeologisch Museum!

 

 

Haarlemse Archeologiedagen zeer druk bezocht!

Posted on by

img-20161016-wa0008Op zaterdag 15 en zondag 16 oktober stond heel Nederland in het teken van de Archeologiedagen. Het publiek kon op diverse plekken in het land kennismaken met archeologie en veel dingen zelf doen en uitproberen. Zo ook in Haarlem, waar bureau Archeologie, het Archeologisch Museum Haarlem en de Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH) samen een bruisend programma hadden georganiseerd. In twee dagen tijd hebben meer dan 1.000 belangstellenden –jong en oud- kennis kunnen maken met de fascinerende wereld van de Haarlemse archeologie!

Cornelis en de beerput20161016_115020
De feestvreugde werd extra luister bijgezet met de kersverse middeleeuwer Cornelis, die na een verblijf van honderden jaren in de bodem recent een nieuw gezicht heeft gekregen en in het museum kon worden bewonderd. En –helemaal van deze tijd- kon het publiek tijdens de Archeologiedagen een selfie met Cornelis maken. Daarnaast werd enkele dagen voor de start van de Archeologiedagen op de locatie in de Haarlemmer Kweektuin een heuse beerput in de Kaatsbaan van het kasteel Huis ter Kleef gevonden. De beerput werd bewaard en kon tijdens de Archeologiedagen live voor de ogen van het publiek worden opgegraven.

Workshops en lezingenfullsizerender-1
In de Kaatsbaan stond het archeologisch onderzoek van kasteel Huis ter Kleef centraal. Wie meer wilde weten, kon aanschuiven bij een mini-lezing over de opgravingen en de maquette van het kasteel bekijken. Het publiek kon ook deelnemen aan workshops kastelen bouwen, leren scherven dateren, gruis uit de gracht uitvlooien en zien hoe opgegraven potjes worden getekend. In de Kaatsbaan werd onder grote publieke belangstelling de beerput opgegraven, waarin enkele dagen daarvoor een mooie steengoed kan was gevonden. De kan -uit het Duitse Westerwald en te dateren tussen 1650 en 1675- stond op een ereplek tentoongesteld. Naast de binnenactiviteiten kon het publiek buiten kijken naar het booronderzoek op het kasteelterrein van Huis ter Kleef. Dat archeologie lééft bleek wel uit de enthousiaste reacties van de vele bezoekers.

In de schijnwerpers20161016_134814
Wie nog even wil zien hoe de Archeologiedag in de Haarlemmer Kweektuin is geweest moet hieronder zeker even de live tv-rapportages van RTV Noord-Holland en Haarlem 105 bekijken, of het verslag in het Haarlems Dagblad nog even lezen. Daarnaast zijn voorafgaand diverse radio-interviews gehouden en stonden de Archeologiedagen in diverse Haarlemse kranten aangekondigd.

Veel dank
Met dank aan de betrokken medewerkers van de Haarlemmer Kweektuin, Nederlands Hout, Stadsherstel Amsterdam en Aannemingsbedrijf Holleman Santpoort!

img_3084

 

 

Kom naar de Archeologiedag in de Haarlemmer Kweektuin!

Posted on by

0.90KLEV.0375Op zondag 16 oktober organiseren Bureau Archeologie Haarlem en de Archeologische Werkgroep Haarlem diverse archeologische activiteiten rond de opgravingen van het kasteel Huis ter Kleef. Er zijn mini-lezingen, workshops, demonstraties en kinder-activiteiten. De activiteiten zijn gratis toegankelijk en vinden plaats in de Haarlemmer Kweektuin aan de Kleverlaan, tussen 12.00 en 16.00 uur.

De Archeologiedag in de Haarlemmer Kweektuin is onderdeel van de landelijke Archeologiedagen waarop een groot publiek kennis kan maken met alle aspecten die de Nederlandse archeologie zo leuk maken!

Programma zondag 16 oktober:

Haarlemmer Kweektuin
Kleverlaan 9, Haarlem
12.00-16.00 uur

Mini-lezingen (12.00-16.00 uur)0.90KLEV.0228
Wat is de geschiedenis van het Huis ter Kleef en wat heeft zich hier allemaal afgespeeld?
Archeologisch onderzoek heeft de afgelopen jaren veel interessante vondsten, informatie en inzichten opgeleverd over het enige kasteel van Haarlem en zijn bewoners van hoge stand.

Leer in 20 minuten alles over de opgraving van Huis ter Kleef in Haarlem! Er wordt ieder uur een mini-lezing gegeven.

  • Ronde 1 – 12.00-12.20 uur
  • Ronde 2 – 13.00-13.20 uur
  • Ronde 3 – 14.00-14.20 uur
  • Ronde 4 – 15.00-15.20 uur

Workshop kastelen bouwen (12.00-16.00 uur)dsc08512
Hoe zag het kasteel Huis ter Kleef er volgens jou nou echt uit? Laat het kasteel herleven en bouw met speciale ‘kasteel-lego’ mee aan het mooiste kasteel van Haarlem! Je kunt aan de slag met bouwstenen, torenspitsen, valhekken, raampjes en meer. Maak samen één groot kasteel. Geschikt voor kinderen en bouwlustige ouders.

 

Workshop leren scherven determineren (12.00-16.00 uur)DSCN3057
 Tijdens opgravingen worden vaak enorme hoeveelheden scherven keramiek gevonden. Help mee met determineren van de scherven. Aan de hand van kenmerken van de scherf ontdek je in enkele stappen van welk voorwerp de scherf afkomstig is en hoe oud de scherf is.  We hebben een handige schervenplattegrond voor je gemaakt, je hoeft dus echt geen volleerd archeoloog te zijn om mee te doen.


Workshop gruis uitvlooien (12.00-16.00 uur)
0.90KLEV.3099 (1)Uit de gracht van het middeleeuwse kasteel Huis ter Kleef is heel veel fijn gruis opgegraven. In dit gruis bevinden zich allerlei interessante resten, zoals botjes, schelpen en kleine voorwerpen. Denk aan knoopjes, dobbelsteentjes en spelden. Help mee met het uitzoeken van de honderden kilo’s gruis. Gewapend met een pincet en een vergrootglas kun je gelijk aan de slag.


Demonstratie potjes tekenen (12.00-16.00 uur)dsc04901
Benieuwd wat er met alle opgegraven potjes wordt gedaan? Kijk mee met een echte tekenaar en leer waarom alle potten heel precies worden opgemeten en getekend. Ook zijn er archeologische boeken aanwezig waarin je kunt zien wat er met de tekeningen wordt gedaan en waarom ze zo belangrijk voor archeologen zijn.

 

Archeologisch booronderzoek naar restanten van Huis ter Kleef (12.00-16.00 uur)DSC09865
De archeologen van Bureau Archeologie van de gemeente Haarlem en de archeologen van de Archeologische Werkgroep Haarlem voeren tijdens de archeologie-dag op 16 oktober een booronderzoek uit naar de restanten van de bijgebouwen op het kasteelterrein van Huis ter Kleef. Het onderzoek is voor iedereen te zien en mee te beleven en de archeologen leggen uit hoe het onderzoek in zijn werk gaat.

 

 

 

Activiteiten in het Archeologisch Museum Haarlem1523986_480836665354656_671285332_o
Op zaterdag 15 en zondag 16 oktober zijn er naast de activiteiten in de Haarlemmer Kweektuin ook allerlei leuke archeologische activiteiten in het Archeologisch Museum Haarlem.

Programma zaterdag 15 en zondag 16 oktober:

Archeologisch Museum Haarlem
Grote Markt 18 k
13.00-17.00 uur.

 

10420338_611931725578482_1452057783467686474_nMaak een selfie met de middeleeuwse Cornelis (zaterdag en zondag, 13.00-17.00 uur)
Ga op de foto met Cornelis! Cornelis leefde in de middeleeuwen in Haarlem. Zijn skelet is in 2012 tijdens archeologisch onderzoek op de Botermarkt opgegraven. Hij is daar gevonden samen met 44 andere personen. Zij zijn in de jaren 1435 en 1480 op de begraafplaats van het St. Gangolf Gasthuis begraven, zo’n zes eeuwen geleden. Tijdens de archeologiedagen is er middeleeuwse kleding aanwezig om in stijl een selfie met Cornelis te maken. Deel je selfie op de Facbook-pagina van het museum. De mooiste selfie wordt beloond!

Knutselen in het Archeologisch Museum Haarlem (zondag, 13.00-17.00 uur)12108214_755224087915911_5989535631140336384_n
In het Archeologisch Museum Haarlem kunnen kinderen onder begeleiding knutselen ter ere van de verjaardag van het museum, 25 jaar! Geen zandtaartjes maar cupcakejes die je zelf mag versieren, natuurlijk met een archeologisch tintje eraan! In samenwerking met Kids & Cake.

Wordt archeoloog voor een dag (zaterdag en zondag, 13.00-17.00 uur)
Kom opgraven, beerputmonsters uitzoeken en puzzel de scherven aan elkaar. Help de archeologen en verdien een archeologiediploma!

 

 

Vondsten Kasteel Huis ter Kleef te zien op Dag van de Architectuur

Posted on by

Op zaterdag 18 juni organiseert het Architectuurcentrum Haarlem de ‘Dag van de ExpositieOndergronds-banner1Architectuur 2016’ in Haarlem én Bloemendaal. Het thema is dit jaar ‘ONDERGRONDS’ waarbij al het bouwkundige wat zich onder onze voeten bevindt, centraal staat. En uiteraard doen de leden van de Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH) enthousiast mee met dit aansprekende thema! Van 11.00 tot 14.00 uur is onze werkruimte voor architectuurliefhebbers geopend.

Bouwmateriaal en glas in lood
Na het BeIeg van Haarlem is het kasteel Huis ter Kleef in 1573 door de Spanjaarden opgeblazen. Het kasteel is in de jaren 1990-1994 door de Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH) opgegraven en wordt momenteel uitgewerkt. In de werkruimte van de amateurarcheologen kunt u de vondsten van de opgraving bekijken. Naast de vele scherven keramiek en een maquette van het kasteel worden bijzondere middeleeuwse bouwmaterialen getoond, waaronder gedecoreerde schouwwangen en gebrandschilderd glas in lood.

LocatieDSC08033
Werkruimte AWH
Schoolgebouw Korte Verspronckweg 7-9 in Haarlem
(NB volg op het terrein de ONDERGRONDS-borden!)
Geopend van 11.00 tot 14.00 uur.

Zie ook: Programma Dag van de Architectuur.

Het Archeologisch Museum Haarlem doet uiteraard ook mee. Neem tussen 13.00 en 17.00 uur ook even een kijkje in het leukste ondergrondse museum van Haarlem!

 

Stoer staal en glanzend goud

Posted on by

 

DSC00070 DSC09956

 

 

 

 

 

Je kunt je van alles proberen voor te stellen bij een beschrijving van een middeleeuwse gouden broche belegd met rode mineralen rondom een byzantijnse munt. Of hoe een hofstede er in 1737 uitzag op basis van een vervagende oude prent. Niets benadert toch de verwondering en beleving van het daadwerkelijk van dichtbij zien van de broche of in de gierende wind van het uitzicht op het Friese platteland genieten op een nagebouwde stalen kasteelreconstructie.

En daarom moet je soms achter je scherven en van je werkplek vandaan. Om geïnspireerd en aantrekkelijk geprikkeld te worden en ook omdat het gewoon erg leuk is.

 

DSC09930

De leden van de AWH trokken over de afsluitdijk naar Leeuwarden en Bears. In het Fries museum werd uitgebreid en vol bewondering voor het ambacht en de kunst  naar alle gouden sieraden en voorwerpen gekeken. En natuurlijk ook besproken en aangevuld met alle kennis die we al hebben. En zou er nu toch ook niet zoiets in Haarlem gevonden kunnen worden ?

Later in de middag bezochten we Uniastate in Bears. Daar is in staal een een-op-een kopie neergezet van een hofstede die er ooit stond. Het is een kunstproject als onderdeel van een landschapsplan voor de gehele omgeving. Het is een verrassend simpele en subtiele manier van visualiseren van wat er ooit was en toch wel tof is om nu nog te kunnen zien, en dat zonder de geschiedenis over te doen.

En deze belevenis leverde op de terugweg de wildste ideeën op voor eenzelfde constructie om het verloren Huis ter Kleef weer tot leven te wekken onder de huidige bedekking van planten en struiken vandaan. Dat zou toch wel erg leuk en mooi wezen, maar eens beginnen met sparen……..

IMG_7918

Archeologen in de dop!

Posted on by

IMG_8845Afgelopen weken hebben meer dan 700 leerlingen van basisschool ter Cleeff in het kader van het jaarlijkse project kust en cultuur zich in de Haarlemse archeologie verdiept. Samen met het Archeologisch Museum Haarlem hielp de Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH) uiteraard enthousiast een handje mee. Want wat is er nou leuker om de passie voor archeologie bij kinderen aan te wakkeren!

Film, vondsten en vitrine
90 klev v 0669Voor de start van het archeologie-project werd door de juffen en enkele kinderen in het diepste geheim een leuke film gemaakt. Naast allerlei graafgereedschap als scheppen en troffels had de AWH ook enkele echte vondsten beschikbaar gesteld, waaronder niet alleen scherven maar ook een echte gave jacobakan van het kasteel Huis ter Kleef. Deze jacobakan speelde vervolgens een belangrijke rol tijdens het project. Naast de rekwisieten voor de film leverde de AWH echte middeleeuwse kookpotjes, kannetjes, borden en kinderspeelgoed –opgegraven op Huis ter Kleef- voor de inrichting van een vitrine. Daarnaast werd met opgraafspullen en gereedschap een heuse pop-up opgraving in de hal van de school ingericht. Alle kinderen konden zo goed zien hoe een opgraving er uit ziet.

Aan de slag
Naast een bezoek aan het Archeologisch Museum Haarlem kwamen alle groepen 7 en 8 12986966_837449579693361_8223224197232589806_nvan de school voor speciale archeo-lessen naar de werkruimte van de AWH. De leerlingen konden zo zien hoe na een opgraving alle vondsten worden onderzocht en beschreven. De rijen tafels vol met scherven maakten indruk! Enthousiaste AWH-leden hadden met de conservator van het Archeologisch Museum Haarlem een leuk programma samengesteld. Zo kregen de leerlingen eerst een presentatie over de opgraving van het kasteel Huis ter Kleef in de Haarlemmer Kweektuin en konden ze daarna zelf als archeoloog aan de slag.

Puzzelen en uitpluizen
12512235_837449559693363_4490598193579538658_nZo werden scherven nagetekend, kon er gruis uit de gracht worden uitgeplozen en werden scherven deskundig door de leerlingen gedateerd. En tijdens de laatste dag van het archeologie-project was een van de AWH-archeologen op school om vragen van alle leerlingen, ouders en opa’s en oma’s te beantwoorden. Maar liefst 150 leerlingen van groep 7 en 8 hebben zo kennis gemaakt met de fascinerende wereld van de archeologie. Over enkele jaren zien we ze graag weer terug om als AWH-lid mee te helpen aan het opgraven en ontrafelen van de geschiedenis van Haarlem!

Boren op buitenplaats Leyduin

Posted on by

DSC09865Wie denkt dat de leden van de Archeologische Werkgroep Haarlem e.o. alleen maar bezig zijn met opgravingen, het puzzelen van scherven en het tekenen van potjes komt bedrogen uit. Op zaterdag 2 april stond namelijk een groep enthousiaste leden in alle vroegte in het veld op buitenplaats Leyduin, in de gemeente Bloemendaal. Gewapend met grondboor, waterpas en meetlinten ging men aan de slag om de ondergrond in kaart te brengen.

Werkzaamheden
Op buitenplaats Leyduin vinden in opdracht van landschap Noord-Holland momenteel werkzaamheden plaats, waaronder de herbestemming van het Jufferhuis. Dit is het oudste pand op buitenplaats Leyduin en dateert uit de 18e eeuw. Daarnaast worden de Leybeek en de Graslanden heringericht. Met het oog op deze werkzaamheden assisteerde de Archeologische Werkgroep Haarlem e.o. bij het bodemonderzoek van een van de terreinen, waar mogelijk een paddenpoel wordt aangelegd.

Meten
Om een goed beeld van de ondergrond te krijgen is het terrein door middel van DSC09756grondboringen in kaart gebracht. Over het gehele terrein is vooraf een meetsysteem van twee kruisende rechte lijnen uitgezet. Met het waterpas en de baak –een lang meetlat- werd eerst de hoogte van het huidige maaiveld langs de uitgezette lijnen opgemeten om een goed beeld te krijgen van het reliëf in het landschap. Ook konden hierdoor aansluitend de boringen en de aangetroffen grondlagen op de juiste hoogte ten opzichte van elkaar worden ingemeten. Een goede voorbereiding is het halve werk.

Grondboor
Langs de twee rechte lijnen werd om de 10 meter een grondboring gezet. Hiervoor werd met DSC09853een gutsboor -te vergelijken met grote appelboor- tot circa drie meter diep in de bodem geboord. Het boren ging stap voor stap in zijn werk. De eerste boring van een meter lengte ging vanaf het maaiveld de bodem in. Nadat de boor met spierkracht de bodem was ingedrukt werd deze al draaiende weer omhoog gehaald. Zo blijft de vulling goed in guts van de boor zitten. Eenmaal boven werd de boor neergelegd en werd de vulling afgestoken met een troffel. De gelaagdheid van de vulling wordt zo goed zichtbaar en is klaar voor analyse.

Lagen lezen
De bovenlaag van de bodem is vaak verrommeld en omgewoeld door wortels van planten en bomen en door mensen en dieren. Maar daarna is het DSC09783beeld vaak duidelijker. Na elke meter werd een verlengstuk aan de boor toegevoegd, waardoor tot circa drie meter diep in de bodem gekeken kon worden. Per boring werd gekeken naar de dikte van eventuele aanwezige lagen, veelal zand, veen, plantaardig bezinksel of cultuurlagen. In de guts was ook goed het verschil in kleur van de lagen en de samenstelling te zien. De vulling van elke laag werd bekeken en gevoeld en van het zand werd ook de grootte van de korrels bepaald. Uiteraard is alles uitvoerig gedocumenteerd. De bodemopbouw laat zich zo lezen als bladzijden in een boek.

Beeld
Er zijn in de loop van de dag enkele tientallen boringen op het terrein gezet. Door de lagen DSC09787van alle boringen overzichtelijk naast elkaar te projecteren ontstaat een goed beeld van de bodemopbouw in het terrein. Deze informatie kan vervolgens worden gebruikt om de plannen voor het terrein uit te voeren. Voorlopig is het nog even wachten op de resultaten, want de vele gegevens worden de komende periode eerst zorgvuldig onderzocht en geïnterpreteerd.

 

 

DSC09903