Excursie naar het “Huis van Hilde”

Het was een leuk, leerzaam en gezellig bezoek dat we brachten aan het archeologisch museum van de provincie Noord Holland. Gedurende de bijeenkomst hoorde je twee soorten verhalen:

DSC05276

“Weet je nog, toen we dat bij die opgraving……” , bij veel voorwerpen kwamen de verhalen van het verleden, toen er nog werd opgegraven., terug. En wat een geheugen! Bij de meeste voorwerpen wist men nog de exacte locatie (inclusief spoor- en vondstnummer!), het weer van die dag, enz. enz.        Er klinkt een heimwee door naar de goede oude tijd en men is trots dat ‘hun’ voorwerp er nu zo mooi bij ligt in dit aangename museum.

DSC05296 “he, dat lijkt wel op…., is dit hetzelfde als…?”. De vondsten van andere locaties en opgravingen prikkelen altijd de bestaande kennis. Elke eigen opgraving of uitwerking levert veel vragen op. Voorwerpen die onduidelijk zijn qua datering, gebruik of uiterlijk. De herkenning en ontdekking dat een overeenkomst voorwerp ergens anders ook gevonden is, waarbij sommige vragen worden beantwoordt, levert minstens zoveel voldoening op als de vondst tijdens het opgraven zelf. Weer een puzzelstukje dat op zijn plaats valt.

 

En zoals dat bij betrokken deskundigen gaat, is er ook commentaar op fouten in de tentoonstelling. Een vriendelijke jonge dame die vrijwilligster is, luistert aandachtig en schrijft alle aanbevelingen op. Wellicht dat ze verholpen zijn, als we een volgende keer hier zeker weer naar toe gaan.

DSC05309 DSC05304

 

Van grote hoogte!

In deze rubriek wordt elke maand kort en krachtig een bijzonder, apart of juist heel gewoon opgegraven voorwerp belicht. Deze maand betreft het een trotseerlood.

Tijdens de opgraving van het kasteel Huis ter Kleef in de jaren 1990-1994 is een bijzonder trotseerlood Huis ter Kleefloden plaatje in de gracht gevonden. Het betreft een trotseerlood. Dergelijke loden werden -en worden nog steeds- door loodgieters gebruikt bij het aanbrengen van lood op een dakconstructie. Het lood werd op het hout bevestigd doormiddel van een spijker. Om roesten tegen te gaan, werd over de spijker een trotseerlood aangebracht. De loden zijn meestal voorzien van de naam van de loodgieter en een jaartal. Dit uit een piëteit en herkenning bij latere werkzaamheden aan het betreffende dak. Op de dakconstructies van oudere gebouwen zijn de trotseerloden meestal nog terug te vinden.

Zwijnskop
Het trotseerlood van Huis ter Kleef is zeer bijzonder. Op het trotseerlood is een afgehakte zwijnskop met bloedstralen afgebeeld. Boven de afbeelding is de naam BREDER aangebracht. Een dergelijke afbeelding is ook bekend van de wapens van de familie Van Brederode, die het Huis ter Kleef in de periode 1492-circa 1573 bezat. Na het beleg van Haarlem is het kasteel door de Spanjaarden opgeblazen en is het trotseerlood in de gracht beland.

Uniek
Het trotseerlood van Huis ter Kleef is zeer bijzonder. Het is het enige bekende trosteerlood met het wapen van de familie Van Brederode. Ook is het -tot nu toe- het oudste trotseerlood dat Nederland is gevonden, en het draagt niet de naam van de loodgieter maar van de opdrachtgever. Kortom, een bijzonder stukje lood!

opgraving Huis ter Kleef

Opening tentoonstelling opgraving Damstraat

DSC04971 In het Archeologisch Museum Haarlem is op 30 april de tentoonstelling ‘Handel en wandel in de Damstraat. 600 jaar bedrijvigheid tussen Spaarne en Markt’ geopend. De tentoonstelling is een mooi tweeluik, want naast bodemvondsten worden ook historische gegevens van panden, bedrijven en bewoners parallel door de Historische Vereniging Haerlem in de Hoofdwacht getoond.

Opgraving
De Damstraat werd in 2002 door medewerkers van de Archeologische Dienst Haarlem en de Archeologische Werkgroep Haarlem onderzocht. Onder uiterst moeilijke omstandigheden –ernstige bodemverontreiniging en bouwwerkzaamheden- werd in een van de oudste delen van Haarlem gegraven. Op de locatie van het huidige Frans Halshotel werden diverse sporen uit het verre verleden aan he licht gebracht, waaronder de loop van de Beek. Daarnaast werden diverse aanplempingslagen, beerputtenen afvalkuilen uit de middeleeuwen blootgelegd. Naast grote hoeveelheden kookpotten en kannen werden in een beerput enkele unieke middeleeuwse drinkglaasjes uit circa 1400 geborgen. Uniek voor Haarlem. Ook de grote hoeveelheid overgeleverde voorwerpen van hout is bijzonder.

DSC04982Archeologisch Museum
Dankzij het archeologisch onderzoek en de uitwerking van de vondsten is er nu meer inzicht in de ontstaansgeschiedenis van dit kenmerkende stukje Haarlem. Stadsarcheoloog Anja van Zalinge vertelde enthousiast over de unieke samenwerking tussen de betrokken partijen en spraak haar waardering uit over het resultaat. Namens de Archeologische Werkgroep Haarlem gaf André Numan, één van de betrokken onderzoekers, een toelichting op het archeologisch onderzoek, de vondsten en de tentoonstelling.


Hoofdwacht
Na de opening in het Archeologisch Museum Haarlem verhuisde het gezelschap naar ‘de Hoofdwacht’ aan de overkant van de Grote Markt. Hans Felius van de Historische Werkgroep van de Historische Vereniging Haarlem vertelde over het unieke project en de DSC04989samenwerking met de archeologische collega’s. Henk Vijn onthaalde de aanwezigen enthousiast over de verdwenen Kraan aan het Spaarne. Aansluitend werd de tentoonstelling ‘Wonen en werken tussen Spaarne en Markt, circa 1300-1900’ door voorzitter Frans Willem Lantink geopend.

Samenwerking
De samenwerking tussen beide verenigingen heeft het project Damstraat grote meerwaarde gegeven. Niet alleen bleek de som groter dan de afzonderlijke delen, ook het contact en het delen van kennis is als zeer inspirerend ervaren. De samenwerking wordt wat de Archeologische Werkgroep Haarlem betreft dan ook graag voortgezet.

Openingstijden
De tentoonstelling is van 1 mei tot en met 30 augustus 2015 te zien. Zie voor meer informatie en openingstijden:

http://www.archeologischmuseumhaarlem.nl
http://www.haerlem.nl

DSC04984

Een soort “ringetje”

Enkele maanden geleden vonden we een “ringetje”. Het leek van hout te zijn of van bot of van wat eigenlijk? We kwamen er niet uit. Afgelopen zaterdag ging een lid van de werkgroep naar een bijeenkomst van de deskundigheidsbevorderingscommissie van de AWN. Er waren lezingen over bottenonderzoek, houtconservering, archeobotanie en wat munten je nu eigenlijk wel -en vooral ook niet- vertellen, als je ze vindt bij een opgraving. Prikkelend en leerzaam.

NaamloosDaarna volgenden diverse workshop om dieper op een materiaalsoort in te gaan. Zoals metaal, glas, aardewerk of zaden. Bij de workshop over het laatste zochten we in gezeefd materiaal uit Rijnsburg naar zaden en vonden we ook een zelfde soort “ringetje”. Een expert kon ons vertellen dat een verhard stukje kraakbeen uit de hals van een vogel was. Bij het afhakken van de vogelkop is het dus ooit door het keukenpersoneel in een beerput of gracht gegooid. En op die manier kunnen wij nu achterhalen wat men vroeger gegeten heeft.

Jaarvergadering en lezing opgraving Bavo

Deze week kwamen de amateurarcheologen uit de regio Kennemerland bijeen voor de jaarlijkse ledenvergadering. De vergadering werd gehou???????????????????????????????den op een wel heel toepasselijke locatie, het Archeologisch Museum Haarlem. Naast het algemene bestuurlijke en financiële deel presenteerden de werkgroepen uit Haarlem, Velsen en Beverwijk-Heemskerk hun activiteiten en ervaringen over 2014. Bij de werkgroep Haarlem stond vooral de nieuwe werkruimte en de lopende projecten Damstraat, Grote Markt 16 centraal.

??????????????????????????????? Na de pauze gaf André Numan een lezing over de recente opgravingen in de Bavo. De resultaten van de eerste campagne in 2014 werden daarbij gekoppeld aan de bevindingen van begin 2015. Van de dertiende eeuwse tufstenen Bavo is door de opgravingen inmiddels veel bekend, zoals de dikte en diepte van de muren, de breedte van het gebouw en de vorm van de koorsluiting, maar er zijn nog steeds prangende vragen om te beantwoorden. Op het archeologisch verlanglijstje staat bijvoorbeeld de toren van de kerk. Mogelijk dat daar in 2016 naar gekeken kan worden…

DSC03843

Nieuwe website

Hoera! De Archeologische Werkgroep Haarlem (AWH)  is weer online. Met deze nieuwe website laten we je graag zien wie we zijn en wat we doen. We houden je op de hoogte van nieuwtjes, werkzaamheden en ontwikkelingen. Daarnaast laten we je graag kennismaken met leuke of aparte vondsten in onze vaste rubriek ‘Vondst van de maand’. Wil je de handen zelf uit de mouwen steken, schroom niet en kom vooral eens kijken. Je bent van harte welkom.

groepsfoto AWH